Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Eskişehir Beylikova Florit, Barit ve Nadir Toprak Elementleri İşletme Tesisi’nde gerçekleştirdiği incelemelerle birlikte Türkiye’nin nadir toprak elementi (NTE) üretebilen beş ülkeden biri olma hedefine doğru emin adımlarla ilerlediğini açıkladı. Bu önemli tesis, Türkiye’nin endüstriyel anlamda nadir toprak elementi üreten az sayıdaki ülkeden biri olmasını sağlayarak küresel ölçekte önemli bir tedarikçi konumuna yükselecek.
Bayraktar, Eskişehir’deki maden işletmesinde endüstriyel tesise geçilmesinin ardından Türkiye’nin, dünya genelinde nadir toprak elementi üretebilen sayılı ülkelerden biri haline geleceğini ve stratejik bir tedarikçi olma potansiyeli taşıdığını ifade etti. Eti Maden Genel Müdürü Yalçın Aydın’ın da eşlik ettiği ziyarette, NTE rezerv sahasında gerçekleştirilen arama çalışmaları kapsamında açılan galeride incelemelerde bulunan Bakan Bayraktar, NTE cevherini yakından inceledi.
Türkiye’nin nadir toprak elementi üretimindeki ilerleme
Bayraktar, yüksek teknolojili ürünlerin stratejik ham maddesi olan NTE’nin çıkarıldığı tesiste, pilot tesisin proses geliştirme çalışmalarını yerinde gözlemleyerek, yapılan çalışmalar hakkında ilgililerden bilgi aldı. Türkiye’nin madencilik alanındaki iddialı hedeflerini vurgulayan Bakan Bayraktar, “Hedeflerimiz doğrultusunda madenciliğimizi katma değerli hale getirmek istiyoruz. Burada içinde bulunduğumuz tesis de bunun çok çarpıcı bir örneği” dedi. Dubai’de düzenlenen COP28 Zirvesi’nde enerji dönüşümünün kritik madenlerle desteklenmesi gerektiğine vurgu yapan Bayraktar, Türkiye’nin Eskişehir Beylikova’daki tesisle dünyanın tek yatakta en büyük ikinci rezervini keşfettiğini belirtti. Elektrikli araçlar ve yenilenebilir enerji teknolojileri konusunda Türkiye’yi önemli bir noktaya taşıyacak olan maden işletmesi, endüstriyel tesise geçilmesiyle birlikte Türkiye’nin NTE üretebilen beş ülkeden biri olma statüsünü kazanacak.
Türkiye’nin Ar-Ge çalışmaları ve NTE üretimindeki rolü
Bayraktar, yaklaşık 690 milyon tonluk bir cevher rezervine sahip olduklarını ve pilot tesis aracılığıyla ilk etapta 1200 tonluk cevheri işleyeceklerini açıkladı. Bu tesisten elde edilecek sonuçlarla yılda 570 bin tonluk cevherin işleneceği ve yaklaşık yılda 10 bin tonluk nadir toprak oksidi üretecek endüstriyel tesisi kurma çalışmalarının devam ettiğini belirtti. NTE’nin dünya genelinde gelişen teknolojiler, batarya teknolojileri, yenilenebilir enerji teknolojileri ve enerji dönüşümü için kritik bir madde olduğunu vurgulayan Bayraktar, bu nedenle adının kritik madenler olarak anıldığını kaydetti. Bakan, Eskişehir’deki tesis ve yürütülen çalışmaların Türkiye için büyük önem taşıdığını belirterek, burada ciddi bir Ar-Ge çalışması yürütüldüğünü ve ürün almaya başladıklarını ifade etti. Tesisin endüstriyel baza ve yüksek kapasiteye ulaşmasının hedeflendiğini belirterek, “Bu, birçok alanda, yeni gelişen teknolojilerde önemli bir avantaj ve diğer ülkelerin önüne geçilebilecek bir çalışma. İnşallah bunu önümüzdeki yıllarda ve en kısa sürede hayata geçirmek için çalışmalarımıza devam ediyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
2022’de keşfedilen dünyanın en büyük ikinci NTE rezervi
Nadir toprak elementleri, kimyasal elementlerin sınıflandırılması için geliştirilen periyodik tabloda yer alan 15 element ile İtriyum ve Skandiyum’dan oluşuyor. Kimyasal özelliklerinin benzerliği nedeniyle bir arada bulunma eğiliminde olan bu elementler, dünya genelinde yüksek konsantrasyonlarda bulunmadıkları için NTE olarak adlandırılıyor. Bayraktar, Türkiye’nin uzun süredir NTE’lerle ilgili yürüttüğü çalışmalar sonucunda 2022 yılında Eskişehir Beylikova’da dünyanın en büyük ikinci NTE rezervini keşfettiğini hatırlattı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın nisan ayında pilot tesisin açılışını gerçekleştirdiğini belirterek, endüstriyel tesis için de çalışmaların sürdüğünü vurguladı. Türkiye, nadir toprak elementleri alanında Çin’in ardından kaynak ve üretim açısından ikinci sırada yer alıyor.
