Türkiye, yer altı zenginlikleriyle 132 ülke arasında üretim hacmi bakımından 28’inci sırada yer alırken, maden çeşitliliğinde 10. sırada geliyor. Dünyada ticareti yapılan 90 çeşit madenden 77’si Türkiye’de bulunuyor. Toprak altı zenginliğimiz o kadar çok ki yine bu alanda yeni yatırımlar ve üretim planlamaları yapılarak, ekonomiye ciddi bir katkı sağlanabilir.

Madencilik ve geri kazanım konularında yatırımlarıyla Türkiye’nin dışa bağlılığını azaltmak için faaliyetlerini büyütmeye devam eden Eti Bakır Mardin Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisleri’ni yaklaşık 20 kişiden oluşan bir basın ekibiyle ziyaret ettik. Firma yetkilileri, tesisteki bütün prosesi bizlere gösterdi. Daha öncesinde ‘yeterli kaynak verimliliği yok’ denilerek atıl duruma getirilen Mazıdağı Tesisleri’nin, Eti Bakır bünyesine katılmasıyla tesis, 2019 yılında tekrar işler hale geldi. Eti Bakır’ın Kastamonu İşletmesinden elde edilen pirit konsantresi, demiryolu hattı ile Mazı Dağı Tesislerine ulaştırılabiliyor. Böylece lojistik süreçler daha sürdürülebilir şekilde devam ediyor.

Pirit konsantresinden çıkan kükürt sülfürik asite dönüşürken kobalt, çinko ve bakır cevherleri de tekrar işlenmek için farklı aşamalardan geçiriliyor. Bu süreç için neden Mardin tercih edildiği konusuna gelirsek Mazıdağı’nda fosfat yatağının olması 300 milyon yıl önce deniz olduğunu gösteriyor. Fosfat yatağınca zengin olan bölgenin, ekonomiye kazandırılması ve bölge istihdam oranının artırılması gerekiyordu. Üreten ve gelişen Türkiye için bu tip yatırımların yapılması çok önemli. Tesiste, sülfirik asit ve fosfat işlenerek gübrenin temel malzemesi oluşturuyor ve dap gübresi üretiliyor. Dap gübresi, temelde ekinin fosfor ve azot ihtiyacını karşılamak üzere tasarlanan bir ürün olarak tanımlanıyor. Özellikle ekinin ilk gelişim evresinde kullanımı büyük fark yaratıyor. Üretilen dap gübresinin yüzde 95’i iç pazarda satılırken Türkiye’nin gübre ihtiyacının yüzde 25’ini tek başına karşılıyor. Mardin Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisleri, anlaşılacağı üzere hem atık olarak gelen malzemeden metalleri ayrıştırarak tekrar ekonomiye kazandırıyor hem de Mardin’de yer alan fosfat yataklarını kullanarak Türk çiftçinin gübre maliyetini azaltacak bir üretim yapıyor.

Mardin Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisleri, ayrıca fosfat çıkarma çalışmaları yaptığı bölgeleri sonlandırdığı zaman kanun ve kurallar çerçevesinde ağaçlandırma çalışması yapıyor. Bu çalışmayı yaparken öncelikli olarak bölge ekolojisini ve bölgede yaşayanları düşünüyor. Araştırmalar sonucu bölgede Siirt fıstığının verimli bir şekilde yetişeceği sonucuna varan Mazı Dağı Tesisleri, ağaçlandırma çalışmalarında ağırlıklı olarak Siirt Fıstığı dikiyor. Böylece bölge ilerleyen yıllarda fıstık üretimi de yaparak ekonomiye farklı bir açıdan da katkı sağlayacak.

Görüldüğü üzere madencilik faaliyetleri doğru ve denetimli bir şekilde yapıldığında Türkiye ve bölge ekonomisini kalkındırarak döviz açığını kapatmada etkili oluyor. Maden Ocak Teknolojileri olarak, sektörde kaliteli ve doğru işler yapan bütün firmaları ön yargısız, sadece yaptığı işle Türkiye’ye sağladığı katkısıyla sunmaya devam edeceğiz.

Keyifli okumalar,