Geografik: “Araziyi ofise taşıyabiliyoruz”

27 Aralık 2018 Perşembe - 13:30
Kategori: Haber

PAYLAŞ

Geografik: “Araziyi ofise taşıyabiliyoruz”
Geografik: “Araziyi ofise taşıyabiliyoruz”

Son 5 yılda neredeyse tüm sektörleri etkisi altına alan bilgi teknolojileri ve dijitalleşme süreçleri maden sektöründe de etkisini gösteriyor. Bu kapsamda çalışmalar yürüten Geografik maden sahalarını İHA’lar ile havadan görüntüleyerek saha hakkında bir çok önemli veriye kolaylıkla ulaşıyor.

 

Dünyada bir çok sektörü etkisi altına alan dijitalleşme süreçleri madencilik sektöründe de ağırlığını hissettiriyor. Özellikle büyük maden sahalarına sahip işletmeler üretim süreçlerini daha iyi yönetebilmek için dijitalleşme süreçlerine büyük yatırımlar yapıyor. Fakat bu yatırımları doğru yönetebilmek maden sahasının ihtiyaçlarını doğru tespit etmek gerekiyor. Bu bağlamda çalışmalar yapan Geografik, maden sahalarını Wingtra marka İHA’lar ile havadan görüntüleyerek saha ile ilgili bir çok önemli veriye kolaylıkla ulaşıyor. Çok hızlı görsel veya sayısal analizler üretebilen Wıingtra, üretilmiş bu coğrafi veriler üzerinden kesit, kübaj, bakı, yağmur ve göllenme, heyelan riski vb. coğrafi analizleri hızlı bir şekilde veriye dönüştürebiliyor. Geografik’in yaptığı çalışmayı “Araziyi ofise taşımak” olarak adlandırdığını ifade eden Geografik’in sahibi Tahir Turan, Wingtra ile yaptığı çalışmayı Maden ve Ocak Teknolojileri Dergisine anlattı.

 

Geografik hakkında bilgi verir misiniz?

 

 

1999 yılından beri aktif olarak haritacılığın içindeyim. Yaklaşık 20 yıla yayılan bu süreçte mesleğimin dahil olduğu hemen her sektörde yer aldım. Kısaca “Arazi Mühendisliği” olarak genellediğim disiplinler ötesi bir alanda, teknik, sosyal ve hukuki bir çok faaliyetin içinde görev aldım. Bunlardan en önemlileri ise mesleki harita yazılımlarının (CAD/GIS) geliştirme süreçlerine dahil olmuş olmam ve okullarda okurken hayatıma giren ölçme teknolojilerine dair içimde taşıdığım aşırı meraktı. Konumsal verinin üretimindeki özgünlük, mesleki heyecanımın en büyük kaynağı oldu yıllarca… 2014 yılında, ülkemizde ölçme teknolojileri tedarikçiliği yapan önemli bir firmanın bayilik teklifi ile başlayan süreçte, artık kendi firmamı kurmanın zamanının geldiğini düşünerek GeoGrafik Coğrafi Bilgi Teknolojileri’ni kurdum… Adından anlaşılacağı üzere, yer bilimlerini benimseyen herkesle ortak bir payda olan “GEO” ön ekine, donanım veya yazılımdan öte, üretilen veriye odaklanma kaygısı taşıdığım için GRAFİK kelimesini eklediğimde ortaya bu marka çıktı. Halen Hi-Target ve Leica Geosystems markalarının satış faaliyetlerini yürütüyorum. GNSS Alıcısı, Totalstation gibi klasik ölçme donanımlarına paralel olarak, İHA kategorisindeki birçok marka ile birlikte WİNGTRA‘nın da bayiliğini yürütmekteyim.

 

Wıngtra ürünüz hakkında bilgi verir misiniz? Ürün nasıl kullanılıyor? Ürün ile ne gibi veriler elde edilebiliyor?
 

Temel olarak Wingtra bir insansız hava aracı… Fakat biz öncelikle fotogrametriye ve harita üretimine değinelim…Fotogrametrik yöntemlerle harita üretimi, geçmiş dönemlerden beri var olan bir yöntemdi aslında... Ancak bu yöntem, genellikle uçaklarla ilgili maliyet kaygılarından ötürü büyük ölçekli harita üretiminde pek tercih edilmemekte, daha çok ülke ve bölge bazlı, küçük ölçekli haritaların üretiminde ekonomik ve verimli olabilmekteydi. Örneğin çok kullandığımız 1/25000 ölçekli askeri ve maden amaçlı paftalar, Harita Genel Komutanlığı tarafından fotogrametrik olarak üretilirler… Yakın zamanda insansız hava araçlarının gelişmesi ile fotogrametri bilimi başka bir yönelim kazanmış, maliyet kaygıları bertaraf edildiğinden dolayı da daha çok tercih edilir hale gelmiştir. Artık büyük ölçekli harita bilgileri ve 3 boyutlu arazi modelleri birkaç saat gibi kısa sürelerde üretilebilirken, yersel ölçme yöntemlerinden çok daha az bir maliyetle daha hassas verilerin üretimi mümkün hale gelebilmektedir. Bilgisayar teknolojisinin gelişimine paralel olarak, havadan elde edilmiş fotoğrafları belli proses süreçlerine sokarak otomatik ve yüksek doğruluklu arazi modelleri elde edilebiliyor. “Araziyi ofise taşımak” olarak tarifleyeceğimiz bu modeller 3 boyutlu fotoğraf gibidirler. Dolayısıyla teknik harita diline hakim olmaksızın maden sahası hakkında çok kolay bilgi sahibi olabilir, bunun yanında çok hızlı görsel veya sayısal analizler üretebilirsiniz. Üretilmiş bu coğrafi veriler üzerinden kesit, kübaj, bakı, yağmur ve göllenme, heyelan riski vb. coğrafi analizleri hızlı bir şekilde üretebilirsiniz.

 

Peki bu yöntemle harita veya arazi modeli elde etmek için gerekli olan fotoğrafları Drone mi yoksa İHA ile mi çekiyorsunuz?

 

Bu sorunun doğrusu aslında şu şekilde olmalıdır: Döner kanatlı IHA mı, yoksa sabit kanatlı İHA mı? Her iki tip hava aracı da aslında Drone veya İHA olarak anılabilir. İnsansız hava araçları esasen fotogrametride kullanılan birer hava platformudur. Havadayken işin gereklerine en uygun görüntüleri alabilmek, bu platformların havadaki operasyonel yetenekleri ile mümkündür. Dolayısıyla hava aracının yapısı, üretilmek istenen veriye göre kriterlenebilir. Multikopter olarak isimlendirilen ve yere paralel en az 4 tane döner kanattan (pervane) oluşan cihazlar, havada daha kontrollü bir uçuş sağlayabilirler. Dikey ve yatay her yöne kullanıcı kontrolü ile hareket edebilirken, gerektiğinde havada sabit/asılı kalabilirler. Şüphesiz ki bütün bu operasyonel yetenekler, bu tür cihazları daha cazip kılar. Ancak motor devrinin enerji tüketimi anlamına geldiği düşünülürse, multikopter cihazlarının havada kalış sürelerinin sabit kanatlı uçaklara göre daha az olduğu görülür. Havada kalış süresinin artması demek, daha büyük alanları bir seferde taramak anlamına gelecektir. Bu sebeple sabit kanatlı hava araçları, havada süzülerek uçma yeteneğinden dolayı harita üretiminde daha çok tercih edilmektedirler… Bununla birlikte sabit kanatlı modellerin de, döner kanatlılara göre manevra, ani irtifa değişikliği sorunu gibi dezavantajları söz konusudur.

Wingtra, döner kanatlı cihazlar ile sabit kanatlı cihazların bir karışımı, hibrit bir hava aracıdır. Bir İsviçreli olan Wingtra, 2014 yılından bu yana havacılık üzerine ar-ge yapan genç ve dinamik bir ekibin ürünü… Ülkemizde ise 2018 ikinci yarısından itibaren, sektörün en eski firmalarından olan ve üçüncü kuşak genç girişimciler tarafından yönetilen Sistem Bilgisayar AŞ. (aynı zamanda Leica Geosystems Türkiye Mümessili) tarafından temsil edilmektedir. Geografik olarak bizler de tek yetkili bayii olarak Wingtra ürünlerinin tanıtım ve satış faaliyetlerini yürütmekteyiz. Aynı zamanda Wingtra ile hizmet verdiğimiz alt markamız olan GeoPilot ile bu iş kaleminin geliştirilmesine yönelik Ar-Ge faaliyetlerimiz de söz konusudur.

 

Röportajın devamını Maden ve Ocak Teknolojileri Dergisinin Kasım-Aralık 2018 sayısında bulabilirsiniz.

Yorumlar

Yorum yazabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Giriş Yap

İLGİLİ HABERLER